Qora o‘lat - bu Yersinia pestis bakteriyasi tomonidan keltirib chiqariladigan, yuqori o‘lim darajasiga ega bo‘lgan infeksion kasallikdir. U asosan sichqonlar va boshqa kemiruvchilar orqali tarqaladi.
Qora o‘lat, odatda, uch xil shaklda namoyon bo‘ladi: bubonli, septik va o‘tkir o‘lat. Bubonli shaklda limfa tugunlari shishadi, septik shaklda esa infeksiya qon aylanishiga kiradi. O‘tkir o‘lat esa tez rivojlanadi va yuqori harorat, titroq, va boshqa umumiy simptomlar bilan kechadi.
Qora o‘lat bilan kasallanishda tezkor tashxis va davolash muhimdir. Bubonli shaklda limfa tugunlarining shishishi va og‘riq bilan birga keladi, shuning uchun bu simptomlar paydo bo‘lganda darhol e'tibor berish zarur. Differential diagnostikada boshqa infeksion kasalliklar, masalan, tularemiya va brutsellyozni hisobga olish lozim. O‘tkir o‘lat shakllari yuqori o‘lim darajasiga ega bo‘lishi sababli, profilaktik choralar va tezkor davolash muhim ahamiyatga ega.